پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - پرسش و پاسخ
پرسش و پاسخ

منابع طبیعی چیست؟

به طور کلی منابع طبیعی به پدیده هایی گفته می شود که در کره زمین وجود داشته و انسان در ایجاد آن هیچگونه دخالتی نداشته است.

_____________________________________________________________________

باسمه تعالی

خداوند متعال در قرآن كريم نزديك به 800 آيه بطور مستقيم و غير مستقيم به موضوع طبيعت و پديده هاي طبيعي اشاره كرده و انسان را به تأمل در طبيعت و استفاده صحيح از آن متوجه مي سازد . درباره جنگلها و مراتع در قرآن و سخنان معصومين ( ع ) مطالب فراواني عنوان شده است . در قرآن كريم حداقل 6 آيه به مراتع اختصاص دارد و درباره هريك از ايندو روايات متعددي از ائمه معصومين ( ع ) وارد شده كه نشانگر اهميت خاصي است كه قرآن و روايا ت به منابع طبيعي تجديد شونده داده است .

از نظر فقهي ، جنگلها و مراتع جزء انفال مي باشند و در قرآن، كريم آشكارا انفال را از آن خداوند و رسولش دانسته است .

خداونددر سوره انفال آيه يك مي فرمايد : ( يسئلونك عن الانفال ، قل الانفال لله و الرسول ....) اي پيامبر از تو درباره انفال مي پرسند بگو ( كوهها ، جنگلها ، مراتع و رودخانه ها و ... از آن خدا و رسول خدا مي باشد .

__________________________________________________

تبدیل دیم زارهای کم بازده چگونه انجام می شود؟

1-ارائه درخواست به اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان

2-بازدید کارشناسان از عرصه

3-تهیه کروکی و نقشه با GPS

4-تحویل بذر رایگان و کشت در اواخر اسفند ماه یا اوایل فروردین

5-تعهد شخم پاییزه توسط متقاضی

6-نظارت کارشناس در زمان کشت

7-بیمه محصول بر اساس سطح زیر کشت

بیمه مراتع به چه شکل انجام می شود؟

1-ارائه در خواست مرتعداری به اداره منابع طبیعی شهرستان

2-معرفی متقاضی به بانک کشاورزی شعبه ذیربط

3-تکمیل فرم بیمه نامه

4-هماهنگی با کارشناس صندوق بیمه شهرستان جهت بازدید

5-عقد قرار داد بیمه توسط بانک در قالب سه برگ

_____________________________________________________________________

نقش و ضرورت تهیه و اجرای طرح های مرتعداری در اصلاح و احیاء مراتع چیست؟

 طرحهای مرتعداری برنامه های مدون علمی و اجرایی و قانونی هستند که در آنها در هر سامان عرفی ، روستا و یا پلاک ثبتی وضع موجود مطالعه شده و برای افزایش توان تولید علوفه راهکارهای اجرای ارائه گردیده و دولت موظف است با مشارکت مرتعداران این راهکارها که شامل برنامه های اجرایی بذرکاری و کپه کاری با گونه های سازگار و بومی ، تامین آب شرب دام ( شامل مرمت چشمه سارها ، احداث آبشخوار ، حفر چاه مالداری ، انتقال آب با لوله ، احداث آب انبار ) ، کشت یونجه در مراتع تخریب شده است را هر ساله متناسب با اعتبارات تخصیصی در عرصه اجرا نماید.


منابع طبیعی چیست؟

به طور کلی منابع طبیعی به پدیده هایی گفته می شود که در کره زمین وجود داشته و انسان در ایجاد آن هیچگونه دخالتی نداشته است.

این منابع را به دو دسته تقسیم می نمایند:

1-منابع طبیعی تجدید  نا شونده

منابع طبیعی تجدید نا شنونده منابعی هستند که خداوند در دسترس انسان ها قرار داده تا از آن استفاده کنند.

این منابع هر قدر هم زیاد باشند،اگر از آنها بر داشت شود کاهش  یافته و روزی به پایان خواهند رسید  و قابل  تجدید هم نخواهند بود.مانند معادن نفت و گازو...که به علت اتمام پذیری به منابع طبیعی تجدید ناشونده معروف شده اند. 

2-منابع طبیعی تجدید شونده

این منابع نیز از نعمتهای بزرگ الهی می باشند که در طبیعت وجود  داشته و در صورت استفاده صحیح و بهره برداری درست هیچگاه به اتمام نخواهند رسید مثل:

آب،هوا گیاهان سبز(جنگلها و مراتع)

از مهمترین منابع طبیعی تجدید شونده گیاهان موجود در جنگلها و مراتع است که اگر مورد بی مهری انسان قرار نگیرند و انسانها زمینه تضعیف و یا نابودی آن ها را فراهم نکنند هیچ گاه به اتمام نمی رسند.گیاهان سبز جزء بزرگترین موجودات زنده کره زمین می با شند و با قدرت زاد آوری  و تکثیری که دارند اگر درست بهره برداری شوند،زمینه ساز توسعه پایدار خواهند بود

____________________________________________________________

عوامل تخریب منابع طبیعی کدامند؟

مهمترین،عامل تخریب انسان ها می با شند اکنون تعدادی  از تخریب انجام شده توسط انسان را می توان نام برد:

تغییر کاربری اراضی مرتعی و جنگلی  به اراضی کشاورزی و غیر کشاورزی

دام ما زاد در مرتع(عدم رعایت ظرفیت مراتع)

آتش سوزی در مراتع

با توجه به اهمیت جنگلها و مراتع و عوامل انسانی که موجب تخریب آن ها می شوند کارشناسان، اصولی را برای جلوگیری از تخریب منابع  توصیه می کنند.

__________________________________________________________

روشهای  حفاظت اصلاح و احیای مراتع

-حفظ وضع موجود در مراتع و جلوگیری از شخم و شیار و تصرف اراضی منابع طبیعی

-رعایت ظرفیت چرای دام نسبت به تولید علوفه در مراتع

-رعایت فصل چرا

-قرق کردن مراتع(تقسیم بندی سطح مرتع و جلوگیری از ورود دام تا رشد کامل و بذر افشانی گیاه به منظور تجدید حیات آن)

-جلوگیری از آتش سوزی در مراتع

-انجام عملیات اصلاح و احیاء مراتع

____________________________________________________________

ایستگاه های تولید بذر گیاهان مرتعی کدامند با توضیح؟

بذر مورد نیاز  جهت تامین انجام اقدامات بیولوژیک در عرصه مراتع،مناطق بیابانی و عرصه های آبخیز داری این استان از طریق 2 ایستگاه تولید بذر با مشخصات ذیل صورت می پذیرد.

ایستگاه چقا با وسعت حدود 400 هکتار و تولید حدود 500تن بذر

ایستگاه کرک:با وسعت حدود 83 هکتار و تولید حدود 10 تن بذر

بذرتولیدی شامل:اگروپایرون،الگناتوم،سکاله،مونتانوم،بروموس،تومنتالوس از محدودهای قره داغ کاری در شهرستان اراک و آتر یپلکس کاری شده  شهرستان زرندیه با وسعتی حدود 20000 هکتار سالیانه نزدیک به 10 تن بذر جمع آوری می گردد.

________________________________________________________

نهالستان و تولید نهال را شرح دهید؟

به منظور تولید و خود کفائی استان در امر تولید نهال  مورد نیاز بخش جنگل کاری و در راستای توسعه فضای سبز اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی در سال 1362 به احداث نهالستانی به مساحت 27 هکتار در کیلومتر 5 جاده اراک-فرمهین و در کنار  پارک شهید رجایی نمود که هر ساله به طور متوسط حدود دو میلیون اصله نهال از گونه های مرغوب و سازگار با شرایط آب و هوایی استان در نهالستان اراک تولید میشود.

________________________________________________________________________

جنگل های طبیعی استان مرکزی چند هکتار است؟

سطح جنگلهای طبیعی استان مرکزی نزدیک به 15 هزار هکتار می باشد و با قرار گرفتن دردو ناحیه رویشی ایرانی -تورانی و همچنین زاگرسی تنوع اقلیمی منحصر به فردی دارد.

    جنگلهای طبیعی استان مرکزی با گونه های درختی و درختچه ای مثل: بلوط ایرانی، بادامچه، پسته وحشی، ارژن، سماق و... اثرات زیست محیطی غیر قابل قیمت گذازی در ترسیب کربن، تولید اکسیژن، جذب آب، حفاظت از خاک و مهمتر از همه در حفظ زیستگاه گونه های جانوری دارد.

___________________________________________________________

ذخیره گاههای طبیعی استان مرکزی با توجه اهمیت اکولوژیکی بخشی از عرصه های جنگلی استان این مناطق در قالب ذخیره گاه جنگلی تحت مدیریت قرار گرفته است که شامل:
1- ذخیره گاه  جنگلی  بلوط  واقع  در شهرستان شازند به مساحت 210 هکتار
2 - ذخیره گاه جنگلی سماق واقع در شهرستان شازند
 به مساحت 75 هکتار
 3 - ذخیره گاه جنگلی
 بنه واقع  در شهرستان تفرش  به مساحت 20 هکتار

__________________________________________________

درباره بیابان وکویر توضیح دهید؟

با توجه به مطالعات انجام شده در استان مرکزی  490000 هکتار بیابان وجود دارد که 440000 هکتار  آن اراضی بیابانی و 50000 هکتار آن کویر و اراضی کویری می باشد.

تا کنون  255480 هکتار مطالعات مقابله با بیابان زدایی داریم که 26881 هکتار از طرح های اجرایی آن در قالب ماده 3 قانون حفاظت به 166 خانوار بهره برداری واگذار شده است.

در بیش از حدود 55000 هکتار از بیابان های استان عملیات اصلاح و احیاء انجام شده است که حدود 18000 هکتار آن در اطراف کویر میقان است که به لحاظ وضعیت ممتاز و بی نظیر در کویر به عنوان منطقه اکو توریسم مطرح می باشد.

_________________________________________________________

بیابان را تعریف کنید؟

 سرزمین گسترده‌ای است که به‌نوعی از منطقه خشک و کم‌باران در جغرافیای کره زمین گفته می‌شود و به خاطر بارندگی سالیانه کم دارای پوشش گیاهی کمی است.-گرمای شدید ، بارندگی کم ، پائین بودن رطوبت نسبی ، تبخیر وتعرق زیاد (چندین برابر میزان نزولات آسمانی منطقه) ،پائین بودن سفره های زیر زمینی ،فقیر بودن پوشش گیاهی .

_________________________________________________________

 ویژگی آب و هوای خشک را شرح دهید؟

بارندگی در مناطق خشک کم و نامنظم است       

مقدار باران در سال‌های مختلف متفاوت است و ممکن است حتی چند سال بارندگی صورت نگیرد

بارندگی اغلب شدید و به صورت رگبار است

به علت خشکی و وزش باد میزان تبخیر و تعرق بیشتر از بارندگی سالانه‌است

وزش باد در مناطق خشک به ویژه بیابان‌ها شدید است که علاوه بر حمل ذرات گرد و غبار بر خشکی هوا می‌افزاید.

 

مهم‌ترین مشخصات مناطق بیابانی چیست؟

بارش کم‌باران، کم بودن پوشش گیاهی و اختلاف زیاد دمای روزانه است. در واقع بیابان به نواحی اطلاق می‌شود که با کمی رطوبت، موجودات زنده و تغییر شدید دمای شب و روز مشخص می‌شوند. صحرای غربی نام خاص یک منطقه جغرافیایی در جنوب مغرب یا مراکش است. در فارسی به بیابان بسیار خشک و خالی اصطلاحاً بیابان برهوت گفته می‌شود.

_____________________________________________________________

را ههای مقابله با بیابان­زایی را نام ببرید؟

احداث باد شکن (زنده ویا غیر زنده)

نهالکاری ، بذرکاری وبذر پاشی

استفاده اصولی از آبهای زیرزمینی

تبدیل کشت های کوتاه مدت به کشت های بلند مدت.

       مالچ پاشی:استفاده از مواد نفتی برای ثابت نگه داشتن شن های روان در بیابان

 _____________________________________________________________

کویر را کاملأ توضیح دهید؟

 منطقه‌ای است که به دلیل موقعیت جغرافیایی (معمولاً ختم رودخانه‌ها در آن) و حرارت شدید آفتاب به نمک‌زار بدل شده باشد.

برخی کویرها قبلاً دریاچه یا دریاهایی بوده‌اند که در اثر تبخیر آب از آن‌ها به نمکزار بدل شده‌اند.

بیابان مرکزی ایران که دشت کویر نامیده می‌شد، درون خود تعداد زیادی کویر، مانند کویر درانجیر، کویر ساغند، روح مرغوم و... را جا داده است.

__________________________________________________________

معرفی کویر میقان

نام قدیم کویر میقان توزلی گل می­باشد یعنی آبگیری که پر از گردوغبار است.در دل کویر تالابی واقع شده است که محل اطراق پرندگان مهاجر از جمله ((درنای خاکستری)) می باشد که یکی از نادرترین گونه های مهاجر جهان بشمار می رود که حدود 3 ماه از سال را در این منطقه بسر می برند. در حال حاضر حدود 20 هزار هکتار از اراضی کویر از طریق کاشت گونه های آتریپلکس، قره داغ و احیاگونه های بومی اصلاح و احیا گردیده است.

_______________________________________________________

 

نتایج حاصل از  اقدامات انجام شده در کویر میقان

v    تثبیت ماسه های روان در اراضی کویری و بیابانی که خسارات سنگینی به بخش های کشاورزی،مسکونی،زیست محیطی و ... وارد می ساخته است .

v    جلوگیری از فرسایش خاک(آبی و بادی)

v    افزایش تولید علوفه در اراضی بیابانی از 30 کیلوگرم به حدود 600 تا 700 کیلو گرم در واحد سطح

v    جلوگیری از تخریب سرزمین

v    ترسیب کربن

v    ایجاد زمینه های ترویجی

v    جلب توریسم به ویژه در کویر میقان

v    مهیا کردم مامن مناسب حیات وحش و پرندگان مهاجر مثل درنا ی خاکستری ، فلامینگوو ....

v    ایجاد قطب دامداری( دام سنگین) در اثر مهار کردن ماسه های روان به ویژه در شهر داود آباد

v    بالا رفتن سطح درامد کشاورزان حاشیه کویر در اثر کاهش حرکت ماسه های روان

v    کاهش تبخیر و تعرق

v    جلوگیری از هدر رفتن آب های سطحی در اثر افزایش پوشش گیاهی

v    کاهش گردو غبار و اثرات زیست محیطی

 ____________________________________________________________________

استنادات قانونی طرح تفکیک انفال کدام است؟

به طور کلی انفال عبارت است از اموالی که مالک خاصی نداشته باشد و در مالکیت مردم نباشد مانند قلل کوهها، بستردره ها، دریاها، جنگلها، مراتع و غنائم جنگی همه اینها را انفال می نامند.

1-اصل 45 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

2-یکی دیگر از مستندات قانون تفکیک انفال و یا به عبارت دیگر ممیزی اراضی، ماده یک قانون ملی شدن جنگل ها ومراتع کشور است که در ماده قانونی مذکور آمده است از تاریخ تصویب این تصویب نامه قانونی عرصه و اعیانی کلیه جنگل ها و مراتع، بیشه های طبیعی و اراضی جنگلی کشور جزء اموال عمومی محسوب و متعلق به دولت است ولو اینکه قبل از این تاریخ (27/10/1341) افراد آن را متصرف شده و سند مالکیت گرفته باشند.

3-ماده دو قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخائر جنگلی کشور نیز اقدامات تشخیص منابع ملی و مستثنیات را منوط به رعایت تعاریف ذکر شده در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع دانسته است، به موجب مواد قانونی ذکر شده تشخیص محدوده اراضی کشاورزی، زراعت، باغات و بناها و مستحدثات اشخاص از اراضی ملی و مرتعی به عهده مأمور و کارشناس منابع طبیعی است که پس از اخذ سوابق ثبتی و حدودات ثبتی و اسامی مالکین و میزان اراضی کشاورزی و نسق زراعی اشخاص از اداره امور اراضی استعلام و متعاقباً نسبت به تهیه نقشه منابع ملی و مستثنیات قانونی وتنظیم برگ تشخیص و نشر آگهی از طریق روزنامه های کثیرالانتشار و هفته نامه های محلی اقدام و مراتب به اطلاع افراد و اشخاص ذینفع و مالکین پلاک می رسد که چنانچه به نظریه مأمورتشخیص اعتراض داشته باشند با ارائه مدارک مالکیت و مثبته به دبیرخانه هیأت تعیین تکلیف اراضی اختلاقی مراجعه و نسبت به تشکیل پرونده اقدام تا طبق مقررات قانونی، هیأت مذکور نسبت به اعتراض واصله رسیدگی نماید.

_______________________________________________________

تفکیک انفال چه ضرورتی دارد؟

با اجرای طرح تفکیک انفال مرز دائمی بین اراضی کشاورزی و باغات و مستحدثات روستایی و مراتع و چراگاه ها مشخص می شود و با مشخص شدن میزان و محل واقعی مستثنیات واراضی کشاورزی، بهره برداران و کشاورزان با برنامه ریزی بهتر و دقیقتر به فعالیتهای کشاورزی و دامداری می پردازند، اسناد اراضی کشاورزی راحت تر صادر می گردد و با تفکیک اراضی کشاورزی و اخذ سند مالکیت استفاده از تسهیلات بانکی جهت امور کشاورزی اعم از کاشت، داشت و برداشت میسرتر می شود و با مشخص شدن حدود اراضی کشاورزی از غیر کشاورزی اختلافات حدود ثبتی پلاکها برطرف می شود و همچنین کشاورزان می توانند به یکپارچه نمودن اراضی خود اقدام نمایندو جهت اراضی ملی و مراتع سند بنام دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور صادر می شود و با اخذ سند مراتع می توان برای انجام طرح های مرتعداری، آبخیزداری، آبخوانداری و جنگلداری و جنگلکاری و بیابان زدایی و سایر فعالیت ها و خدمات زیر بنایی و اساسی اقدام نمود و از تخریب مراتع و تجاوزات افراد سودجو جلوگیری می شود و در اجرای مواد 31 و 32 قانون واگذاری اراضی جهت توسعه امور دامداری وصنعتی و ایجاد قطب ها و نواحی صنعتی می توان استفاده کرد ودر اجرای طرح های کلان و ملی و درصورت نیاز عرصه های ملی جهت اجرای طرح در اختیار ارگان های ذیربط قرار می گیرد.

_______________________________________________________

مراحل اجرای طرح تفکیک انفال به شرح ذیل می باشد.

 الف: تشخیص و شناسایی:

ب: نقشه برداری در اجرای ماده 2 قانون حفظ و حمایت

ج: انتشار آگهی منابع ملی

د: قطعیت قانونی و رسیدگی به اعتراضات اشخاص به نحوه اجرای قانون

ه. اخذ سند منابع ملی

__________________________________________________________

اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می گوید.

انفال و ثروتهای عمومی از قبیل زمینهای موات یا رها شده، معادن، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها وسایر آبهای عمومی، کوهها، دره ها، جنگل ها، نیزارها، بیشه های طبیعی، مراتعی که حریم نیست، ارث بدون وارث واموال مجهول المالک و اموال عمومی که ازغاصبین مسترد می شود در اختیار حکومت اسلامی است تا بر طبق مصالح عامه نسبت به آنها عمل نماید تفصیل و ترتیب استفاده از هر یک را قانون معین می کند.

_______________________________________________________________

اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:

در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید درآن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند وظیفه عمومی تلقی می گردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است.

________________________________________________________

نحوه پاسخ گویی به استعلامات اراضی منابع ملی و مستثنیات چگونه است؟

1-    ارائه استعلام از مراجع رسمی به اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان

2-    اخذ نقشه گویا از در خواست کننده استعلام

3-    پاسخ به مرجع اشتعلام کننده

توجه: عرصه های فاقد اراضی ملی ( کلأ مستثنیات) و استعلام مربوطه به تقل و انتقال مشاع نسق زراعی ، نیاز به بازدید ندارد.

____________________________________________________________________________

سیاست های کلی نظام جمهوری اسلامی در زمینه منابع طبیعی مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام :

1. ایجاد عزم ملی بر احیای منابع طبیعی تجدید شونده وتوسعه پوشش گیاهی برای حفاظت و افزایش بهره وری مناسب و سرعت بخشیدن به روند تولید این منابع و ارتقاء بخشیدن به فرهنگ عمومی و جلب مشارکت مردم در این زمینه.

2. شناسایی و حفاظت منابع آب و خاک و ذخائر ژنتیکی گیاهی و جانوری و بالا بردن غنای حیاتی خاک ها و بهره برداری بهینه بر اساس استعداد منابع و حمایت موثر از سرمایه گذاری در آن.

3. اصلاح نظام بهره برداری از منابع طبیعی ومهار عوامل نا پایداری این منابع و تلاش برای حفظ و توسعه آن.

4. گسترش تحقیقات کاربردی و فن آوری های زیست محیطی و ژنتیکی و اصلاح گونه های گیاهی و حیوانی متناسب با شرایط محیطی ایران و ایجاد پایگاه های اطلاعاتی و تقویت آموزش و نظام اطلاع رسانی.


چند در صد اراضی ملی استان نقشه برداری شده است؟

یکی از پروژه های اساسی و زیربنایی اداره کل نقشه برداری از عرصه های ملی است که بصورت حاکمیتی به حمداله در بالغ بر 95 درصد از سطح استان انجام شده و با تخصیص اعتبارات بایستی باقیمانده عرصه ها نیز تعیین تکلیف گردند . با عنایت به روند توسعه ، بمنظور به روز نمودن این نقشه ها پروژه کاداستر منابع طبیعی در برنامه پنجم پیش بینی شده که در برنامه های معاونت فنی به این موضوع بایستی توجه ویژه شود و با تخصیص اعتبارات نقشه ها با تکنولوژی روز قابل استفاده قرار گیرند . 

__________________________________________

آشنایی با محصولات فرعی( گیاهان دارویی) در مراتع  استان مرکزی:

طبيعت سرشار از زيبايي، اعجاز و سخاوت است. پروردگار طبيعت را به ما ارزاني داشت تا در آن زندگي کنيم و به بهترين وجه از آن بهره گيريم. تمام گياهان از هر نظر مهم و با ارزش و آيت روشني از دانش و عظمت خداوند هستند

جنگلها ومراتع یکی از مهمترین وبا ارزش ترین منابع طبیعی تجدید پذیر، وجزو نعمتهای خدادادی هر کشور محسوب می شوند.که به سبب اثرات مستقیم وغیر مستقیم خود نقش اساسی را در امر توسعه اقتصادی واجتماعی جوامع ایفا می نمایند

ايران بهعنوان يكي از ده خاستگاه مهم گونهزايي گياهي در جهان مطرح است. در ايران 167 خانواده از گياهان آوندي وجود دارند، که شامل 1215 جنس و حدود 8000 گونه، زيرگونه، واريته و يا دورگه ميباشند. ايران در مقايسه با ساير كشورهاي جهان از نظر تعداد گونههاي گياهي در رتبه هشتم و از لحاظ گونههاي انحصاري در رتبه پانزدهم قرار دارد و از نظر تنوع گونهاي در خاورميانه بينظير است

استان مرکزي حدود 29126 کيلومتر مربع است1.82 درصد مساحت کشور. وبه دلیل قرار گرفتن در زاویه برخورد دو رشته کوه البرز و زاگرس دارای شرایط آب و هوایی متنوعی می باشد و همین امر موجب تنوع گیاهی بالایی در نقاط مختلف استان گردیده است. استان مركزي از يكسو داراي تنوع اقليمي و تنوع گياهي بالايي است كه نياز به شناسايي دارد و از سوي ديگر توسعه چشمگير استان در دهههاي اخير، بهويژه توسعه شهري و صنعتي اراک، ساوه و شازند، تغييرات کاربري اراضي مرتعي و عدم تعادل بين دام و مرتع، خطر کاهش تنوع زيستي و انقراض برخي گونههاي گياهي را افزايش داده است

تاکنون بیش از 1200 گونه گیاهی در استان جمع آوری شده است حاصل این جمع آوری ها و تطبیق آنها با منابع مکتوب و اطلاعات دارویی بیش از 227 گونه گیاه دارویی را در سطح کل استان شامل شده است که علاوه بر نقش خاصی كه در اقتصاد داخلی دارند می‌توانند تاثیر به سزایی در امر صادرات غیر نفتی داشته باشند. . بر اساس سیاست سازمان و قوانین مربوطه اداره کل منابع طبیعی و آّبخیزداری استان مرکزی از سال 1372 تا کنون 37 طرح بهره برداری کتیرا و باریجه در سطح 103946هکتار که 21 طرح در سطح 55019هکتارمربوط به باریجه و 16 طرح در سطح 48927هکتار مربوط به کتیرا است تهیه وبا توجه به شرایط آب وهوایی و رویش به متقاضیان جهت بهره برداری قرارداد منعقد می گرددکه باعث ایجاد اشتغال در سالهای بهره برداری شده است و علاوه بر این استان ظرفیت کشت دیم گیاهان دارویی و صنعتی را در اراضی دیم زارهای ملی تخریب شده را دارد

واگذاری بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی باید بر اساس  تبصره هفت ماده سوم قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور ، بایستی در قالب طرح مصوب بهره برداری صورت گیرد که متقاضیان بومی در اولویت می باشند

به استناد ماده سه قانون جنگلها و مراتع کشور برداشت هر گونه گیاه دارویی از سطح مراتع ممنوع می باشد و پیگرد قانونی دارد.

________________________________________________________

اهداف اصلی آبخیز داری چیست؟

حفظ و بهره برداری مناسب منابع آب و خاک به عنوان دو بستر طبیعی و اصلی به منظور توسعه پایدار از اهداف اصلی آبخیز داری است.

___________________________________________________________________

حوزه های  آبخیز استان کدامند؟

قره چای ، قمرود ، میقان ، دز ، خشکرود ، شور ، کرخه و کویر کاشان بوده و در محدوده استان 2 سد مخزنی (15 خرداد و الغدیر ) وجود دارد .

______________________________________________________

آبخیزداری چیست؟

آبخيزداري يعني تغذيه سفره آب هاي زيرزميني و افزايش توليد محصول آبخيزداري بهره گيري از جموعه گسترده دانش و تجربه است در يافتن راه هاي پيشگيري و روياروي با فرسايش خاك و آبخيزداري يعني حفظ و احياء آبخيزهاي بحراني آبخيزداري يعني بهره برداري سيلابهاي مخرب سيلابهاي مخرب آبخيزداري يعني حفظ و احياء آبخيزهاي بحراني آبخيزداري يعني بهره برداري كامل از سرمايه گذاريهاي هنگفت مالي در منابع اقتصادي كشور آبخيزداري يعني بهره برداري مناسب و درست از منابع طبيعي و كشاورزي حوزه هاي آبخيز آبخيزداري يعني تقويت پوشش گياهي و كاهش زيان هاي سيل هاي ويرانگرآبخيزداري يعني تغذيه سفره آب هاي زيرزميني و افزايش توليد محصول برای بیان تعریف آبخیزداری باید در ابتدا معنی حوضه آبخیز را بدانیم:

آبخیزداری آبخیز واحدی هیدرولوژیک است که به عنوان واحد فیزیکی بیولوژیکی, سیاسی, اجتماعی و اقتصادی برای طراحی ومدیریت منابع طبیعی (آب, خاک, پوشش گیاهی) پذیرفته شده است. به عبارت دیگر آبخیز منطقه ای توپوگرافی است که توسط یک سیستم رودخانه زهکشی میشود.   وظايف:برنامه های اجرایی آبخیزداری شامل عملیات بسیار متنوعی است ، که شرایط هر منطقه با مطالعه کامل و بررسی شرایط طبیعی ، اجتماعی واقتصادی اجرا می شود . مواردی چون اقدامات مدیریتی ، سکوبندی اراضی شیبدار ، احداث بانکت و فارو ، تغذیه مصنوعی سفره های آب زیر زمینی ، حفاظت و تثبیت مسیلها و گالیهای فعال ، علوفه کاری ونهالکاری و عملیات کنترل سیل از جمله فعالیتهای آبخییزداری می باشد. از وظايف آبخيزداري برنامه ريزي، سازماندهي، مديريت، هماهنگي و كنترل فعاليت هاي اجرایی آبخيزداري است.

__________________________________________________________

 فعاليت هاي آبخيزداري به سه گروه تقسم می شود :
1- فعاليت هاي مكانيكي و ساختماني شامل: احداث بندهاي خاكي، سنگ و سيمان، گابيوني و خشكه چين، سيستم پخش سيلاب، 2- فعاليت هاي بيولوژيكي شامل:عمليات اصلاح و احياء مراتع مانند كپه كاري، بذركاري، بذرپاشي و نهال كاري.
3- فعاليت هاي بيو مكانيكي شامل: بانكت بندي و تراس بندي

___________________________________________________________

انواع عملیات آبخیزداری را نام ببرید؟

بندهای چپری این بند ها توسط چوب ، سرشاخه درختان و یا پایه های فلزی و تور سیمی جهت کنترل فرسایش و رسوب در آبراهه های کوچک ساخته می شود .

بند های خشکه چین

خشکه چین این بند ها توسط سنگ در آبراهه های کوچک جهت کنترل سیل وفرسایش و رسوب ساخته می شود.

بندهای گابیونی

این بند ها در آبراهه های بزرگتر در جهت کنترل فرسایش و رسوب و کنترل و مهار سیلاب ساخته می شود . مصالح مورد استفاده سنگ و توری گابیونی می باشد. 

بند های خاکی

بند های خاکی جهت کنترل هرز آبها و تغذیه مصنوعی در آبراهه ها ساخته می شوند. در آبراهه های فصلی عموماً بندهای خاکی غیرتراکمی با ارتفاع مفید 3-5 متر و در آبراهه های بزرگتر بندهای خاکی تراکمی با ارتفاع مورد نیاز احداث می شود.

بندهای سنگ و سیمان

این بند ها جهت انحراف آب ، کنترل هرز آبها ، کنترل سیل و فرسایش و رسوب در انواع آبراهه ها ساخته می شوند .مصالح مورد استفاده شامل سنگ و سیمان می باشد.

بانکت بندی

عملیات بانکت بندی در اراضی شیب دار که دارای عمق کافی خاک باشند، جهت کنترل فرسایش و هرز آب اجرا می شوند . شیارهای بانکت بر روی خطوط تراز با فاصله و عمق مناسب احداث می شوند.

تراس بندی

یعنی سکوبندی و پله پله کردن اراضی شیبدار ، که برای جلوگیری از فرسایش خاک و سهولت در امر زراعت و آبیاری انجام می شود .

احداث دیواره حائل حاشیه رودخانه ها

این عملیات به منظور حفاظت از اراضی کشاورزی حاشیه رودخانه و کنترل  فرسایش و رسوب انجام می شود و شامل عملیات خاکی و سنگی می باشد ( تورگابیون ، خشکه چین ، سنگ و رسیمان و ...) .

علوفه کاری

این عملیات به منظور افزایش تولید علوفه درانواع اراضی آبی ، دیم و توسط انواع گونه های علوفه ای زراعی و مرتعی انجام می شود .

نهالکاری

این عملیات به منظور کنترل فرسایش و تثبیت انواع سازه های احداثی در حوزه های آبخیز توسط انواع گونه ها بخصوص گونه های مثمر نظیر بادام و گردو انجام می شود . از اهداف دیگر این پروژه افزایش درآمد و اشتغال زائی می باشد . کاشت گونه های درختی به دو صورت بذرکاری و نهالکاری انجام خواهد شد .

پخش سیلاب

این پروژه عموماًدر قالب عملیات خاکی جهت استفاده از هرز آبهای فصلی تغذیه سفره های آب زیرزمینی انجام می شود . از اهداف دیگر آن جلو گیری از خسارت ناشی از سیل و تقویت پوشش گیاهی می باشد.

_____________________________________________________

 

 

چاپ | ارسال به ديگران  |