پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - جنگلها
جنگلها
اداره جنگل

سطح جنگل های طبیعی استان مرکزی نزدیک به  15000 هکتار می باشد که 1500 هکتار پارک جنگلی و حدود 700هکتار جنگل کاری ( غرب اراک – حاشیه جاده ها)و 12800 هکتار جنگلهای طبیعی ( بادام کوهی ، بنه ، بلوط ، سماق) در حال حاضر با تلاش اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری وشهرستانها احداث شده است

منابع طبیعی تجدید شونده که جنگل ها بخش از آنها به شمار می روند در حقیقت از ارکان اصلی توسعه پایدار در هر کشور به شمار می روند .

مطابق نظر کارشناسان جهانی از جملهFAO  ، چنانچه سطح جنگل های هر کشور کمتر از 25% خاک آن باشد ، از نظر محیط زیست انسانی وضیعت بحرانی در آن کشور حاکم می شود .

در حال حاضر سطح پوشش جنگل در ایران حدود 5/7% مساحت کشور می باشد ، از طرف دیگر سرانه جنگل در جهان 8/0 هکتار واین شاخص در کشورمان حدود 17/0 هکتار و در استان مرکزی 110 مترمربع است . لذا گسترش فضای سبز و جنگل و نزدیک شدن به شاخص های جهانی امری اجتناب ناپذیر می باشد .

به منظور دستیابی به این هدف مهم ، در ماده 1 قانون افزایش بهره وری در بخش کشاورزی و منابع طبیعی مقرر نموده تا سطح سرانه جنگل کشوری از 17/0 هکتار به 25/0 هکتار برسد . به عبارت دیگر حدود 6 میلیون هکتار جنگلکاری در یک برنامه 10 ساله بایستی انجام شود که سهم استان مرکزی هم در طی برنامه 10 ساله حدود 20 هزار هکتار جنگلکاری می باشد که اعداد آن در برنامه پنجم نیز تثبیت شده است.

پارک جنگلی چپقلی اراک

پارک جنگلی چپقلی در فاصله 28 کیلومتری جنوب غربی شهر اراک و طرح این پارک جنگلی در سطح 550 هکتار در سال 1371 توسط اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی تهیه ودر دامنه کوه تخت بزرگ مقابل پالایشگاه و پتروشیمی و نیروگاه حرارتی. مساحت حوزه آبخیز 550 هکتار است و عملیات آبخیزداری در کل حوزه با احداث تراسهایی به طول 6600 متر و به عرض 5/3 متر قبل از سال 1377 انجام و نسبت به کشت گونه های سازگار مرتعی در حوزه آبخیز اقدام شده است با توجه به استعداد منطقه و به منظور کمک به پالایش آلودگی هوای کارخانجات مجاور و به دلیل محدودیت منابع آبی و عدم صدور مجوز حفر چاه و تامین آب در حال حاضر حدود 50 هکتار از سطح منطقه با گونه های سازگار با آب و هوای منطقه از جمله بادام ، اقاقیا ، زبان گنجشک ، سنجد ، افرا ، بید ، سروخمره ای ، کاج سیاه ، ، گردو ، عرعر ، ارغوان ، بادامچه و سایر درختچه های زینتی جنگلکاری شده است .

پارک جنگلی شهید باهنر اراک

پارک جنگلی شهید باهنر در سال 1362 احداث و عملیات جنگلکاری آن از سال - احداث شروع و تا پایان سال 1372 ادامه داشته است و هم اکنون در سطح 212 هکتار فضای سبز این پارک جنگلی با گونه های مناسب و سازگار با شرایط اقلیمی شهر اراک انجام شده است . این پارک در زمره یکی از بزرگترین پارکهای جنگلی دست کاشت در سطح کشور بوده و ضمن ایفای نقش بسزایی در پالایش هوای آلوده شهر و کارخانجات اطراف به یکی از مکانهای مهم تفریحی و تفرجی شهروندان اراکی و مسافران عبوری از این شهر تبدیل شده است بطوریکه در طول هفته بخصوص ایام تعطیل جمعیت کثیری از دوستداران طبیعت جهت گذراندن اوقات فراغت خود به این پارک جنگلی مراجعه می نمایند ، اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی بمنظوره رفاه حال مراجعین و عملیات نگهداری و مراقبت به تجهیز این پارک جنگلی اقدام به حفر دو حلقه چاه عمیق جهت تأمین آب مورد نیاز پارک به همراه اجرای شبکه انتقال آب بطول حدود 14 کیلومتر و احداث استخر ذخیره آب با گنجایش 1181 متر مکعب ، ساخت منبع ذخیره آب آشامیدنی با گنجایش یکصد متر مکعب . مدیریت بهره وری این پارک جنگلی در سال 1384 به شهرداری اراک واگذار شده است.

پارک جنگلی شهید رجایی

این پارک در 5 کیلومتری شمال شهر اراک در جاده فراهان با وسعت 50 هکتار سال تأسیس آن 1357 و نهالستان در سال 1362 احداث و 27 هکتار می باشد.

پارک جنگلی فدک اراک

این پارک جنگلی جزو بخش مرکزی شهرستان اراک و در کنار جاده اصلی اراک - قم و در فاصله 25 کیلومتری شرق شهر اراک که عملیات اجرائی احداث این پارک جنگلی از سال 1372 آغاز و مساحت جنگلکاری انجام شده تاکنون حدود 310 هکتار است که 135 هکتار بصورت آبی و 175 هکتار آن بصورت دیم می باشد . که از شمال به جاده اراک – قم و از جنوب به کوههای تخته زرد منتهی می گردد .پارک جنگلی کرک از موقعیت مکانی بسیار مناسبی با توجه به واقع شدن در کنار جاده اصلی اراک قم تهران اصفهان با تردد 50000 خودرو در شبانه روز و واقع شدن در نزدیکی خط راه آهن و مراکز جمعیتی عظیم مانند اراک و روستاهای پرجمعیت مجاور و شهر جدید امیرکبیر و ناحیه صنعتی خیرآباد و واقع شدن در کنار منطقه حفاظت شده هفتاد قله برخودار می باشد.

عمده ترین گونه های درختی و درختچه ای کشت شده در پارک جنگلی کرک به ترتیب بیشترین درصد ترکیب عبارتند از سروخمره ای ، بادامچه ، بادام معمولی ، اقاقیا ، زبان گنجشک ، عرعر ، ارغوان ، سنجد ، افرا ، توت ، کاتالپا ، چنار ، بید ، کاج سیاه ، کاج تهران ، توسکا ییلاقی ، گردو ، ختمی درختی و پیروکانتا ، زرشک زینتی ، اسپیره و ... می باشد

پارک جنگلی ولایت خمین

پارک جنگلی ولایت در فاصله 8 کیلومتری شهر خمین 58 کیلومتری مرکز استان ( اراک ) مساحت پارک جنگلی ولایت به مناسبت یکصدمین سالگرد تولد حضرت امام خمینی از 35 هکتار جنگلکاریهای موجود به یکصد هکتار افزایش داده شده است .

 جاده جدید خمین اراک از داخل طرح عبور می کند و شهرک صنعتی خمین در بخش شمالی طرح قرار گرفته است .

درختان دست کاشت موجود نیز عبارتند از زبان گنجشک ، سرو ،اقاقیا ، کاج ، توت ، سنجد

پارک جنگلی بوجه خمین

این پارک جنگلی به مساحت 65 هکتار در سال 1355 توسط اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی احداث و در کنار جاده خمین به الیگودرز واقع گردیده است .

گونه های درختی این پارک عبارتند از گردو ، اقاقیا ، زبان گنجشک ، افرا ، عرعر ، ارغوان ، چنار، سنجد ، سرو خمره ای ، سرونقره ای ، کاج تهران و دیگر درختان و درختچه های جنگلی می باشد مدیریت بهره وری این پارک جنگلی در سال 1369 به شهرداری خمین واگذار شده است آب مورد نیاز این پارک جنگلی از یک حلقه چاه عمیق تامین می شود.

پارک جنگلی مهندس سعیدی آشتیانی ( کوه آشتیان )

پارک جنگلی کوه آشتیان به مساحت 40 هکتار که در 15 کیلومتری شمال شهر آشتیان قرار دارد سطح فوق از سه قسمت تشکیل شده شامل منطقه درختکاری شده فعلی به مساحت 2/9 هکتار منطقه توسعه درختکاری به مساحت 6/13 هکتار و منطقه تفرج گسترده به مساحت 6/17 هکتار می باشد . که از 5 دهنه چشمه موجود در پارک و 5 دهنه واقع در بیرون محدوده پارک تأمین می گردد . ظرفیت تفرجی پارک حاضر روزانه 650 نفر خواهد بود .

درختان موجود در پارک عبارتند از گردو ، بادام ، اقاقیا ، بید ، صنوبر ، کاج سیاه ، زبان گنجشک ، توت ، سنجد ، سروخمره ای ، سرو نقره ای 

پارک جنگلی آشتیان

پارک جنگلی آشتیان بر روی تپه ای بشکل یال واقع شده ، همچون کمربندی ضلع غربی شهر آشتیان را در بر می گیرد و مشرف به شهر آشتیان می باشد مساحت پارک 17/9 هکتار می باشد . درختان موجود در پارک عبارتند از : زبان گنجشک ، اقاقیا ، توت ، بادام ، کاج سیاه ، کاج تهران ، سرو خمره ای ، سرو نقره ای ، صنوبر ، عرعر ، سنجد

در حال حاضر آب زراعی مورد نیاز پارک از حلقه چاهی به فاصله تقریبی 5/2 کیلومتر واقع در شمال پارک تأمین میگردد که متوسط دبی آن 35 لیتر درثانیه می باشد . مدیریت بهره وری این پارک جنگلی در سال 1384 به شهرداری آشتیان واگذار شده است.

پارک جنگلی 15 خرداد دلیجان

پارک جنگلی 15 خرداد دلیجان در کنار سد پانزده خرداد و محور اصلی تهران به اصفهان و شیراز واقع شده و در سال 1373 اولین نهال آن بدست رئیس جمهور محترم وقت در هفته منابع طبیعی غرس گردید . عملیات جنگلکاری این پارک به مساحت 129 هکتار با گونه های پهن برگ و سوزنی برگ مناسب و سازگار با اقلیم منطقه از جمله اقاقیا ، زبان گنجشک ، عرعر ، سنجد ، ارغوان ، داغداغان ، سرو خمره ای ، سرو نقره ای ، کاج سیاه و ... انجام گردیده است . با توجه به موقعیت مناسب مکانی این پارک جنگلی در آینده نزدیک به یکی از مراکز مهم تفریح و تفرج مردم منطقه و مسافران عبوری از این محور و جذب توریسم تبدیل خواهد شد.در سال 1384 به شهرداری دلیجان واگذار شده است.

پارک جنگلی شهید چمران ساوه

پارک جنگلی شهید چمران ساوه به مساحت 107 هکتار واقع در ضلع جنوب غربی ساوه و در مجاورت جاده کمربندی همدان و در کنار شهرک حاج بلوک واقع و در سال 1354 تاسیس شده است . گونه های درختان جنگلی این پارک عبارتند از کاج تهران ، گل ابریشم ، اقاقیا ، سروخمره ای ، سرونقره ای ، ارغوان ، زبان گنجشک ، توت ، پسته ، زیتون ، عرعر،در پارک سه حلقه چاه آب موجود می باشد . دو اسنخر ذخیره آب با گنجایش 5/1152 و 159 مترمکعب در این پارک جنگلی احداث شده است . مدیریت بهره وری این پارک جنگلی در سال 1384 به شهرداری ساوه واگذار شده است.

 

جنگلکاری ها واگذار شده

جنگلکاری غرب اراک

جنگلکاری غرب اراک در اطراف جاده کمربندی غرب اراک واقع شده و قسمتی از اراضی کوه مستوفی اراک که اجرای کامل ماده 56 قانون اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور اعمال گردیده کل مساحت منطقه 316 هکتار می باشد که از مساحت مذکور 120 هکتار جهت جنگلکاری آبی و 196 هکتار بقیه جهت جنگلکاری دیم با گونه های مقاوم به خشکی از طریق بذرکاری انجام می شود . مدیریت بهره وری این پارک جنگلی در سال 1384 به شهرداری اراک واگذار شده است.

حاشیه جاده تهران

از میدان امام خمینی تا روستای مالک آباد به طول 10 کیلومتر و مساحت 32 هکتار می باشد که در سال 1377 مدیریت بهره وری آن به شهرداری واگذار شده است

گونه های موجود زبان گنجشک ، سرو خمره ای ، عرعر

جنگلکاری شهر مهاجران

جنگلکاری شهر مهاجران به مساحت 35 هکتار در سال 1371 توسط اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی احداث و در مجاور شهر مهاجران و کنار جاده اراک - ملایر واقع گردیده است .

بعد از اتمام عملیات کاشت توسط اداره منابع طبیعی ، نگهداری و مراقبت آن به پتروشیمی اراک واگذار شد .

گونه های موجود نیز عبارتند از : زبان گنجشک ، اقاقیا ، سنجد ، ارغوان ، سروخمر ه ای

ذخایر جنگلی و جنگل های طبیعی

تعریف منطقه ذخیره گاه جنگلی

عبارت است از منطقه و یا رویشگاهی با ویژگی های خاص و ممتاز که واجد گونه های نادر ، در حال انقراض و یا گونه های بومی ، که در مقایسه نسبی دارای ارزش ژنتیکی برتر می باشد ، این مناطق طبق برنامه مشخص محصور و از هرگونه دخل و تصرف در آن محدوده جلوگیری می شود و اقدامات و عملیات تعریف شده ای را با اهداف حمایت ، حفاظت و حراست کمک و تجدید حیات برای آن تعریف و اجرا می شود ، تا گیاهان قادر باشند به طور طبیعی امکان بازیابی ، تولید نسل ( تولید بذر و ... ) و قابلیت احیاء و بازگشت به کلیماکس را در روند طبیعی و در زیست گاههای خود داشته باشند

ذخیره گاه جنگلی بنه فرک تفرش              

منطقه ذخیره گاه جنگلی فرک، به مساحت 20 هکتار   سابقه انجام فعالیتهای مدیریتی در سطح عرصه به سال 1372 برمی گردد که به منظور جلوگیری از ورود دام به عرصه و تخریب آن محوطه اطراف ذخیرگاه جنگلی توسط اداره منابع طبیعی شهرستان تفرش حصارکشی گردید و در سال 1379 رسماً به عنوان ذخیره گاه جنگلی اعلام و تحت حفاظت و حراست و قرق مطلق قرار گرفت .

ذخیره گاه جنگلی بلوط سر سختی شازند              

منطقه ذخیره گاه جنگلی بلوط سرسختی به مساحت 210 هکتار در شهرستان شازند ، بخش مرکزی دهستانه آستانه در فاصله 10 کیلومتری از شهرستان شازند واقع گردیده ، در سال 1381 اقدام به حصارکشی در اطراف منطقه ضربه گیر عرصه به مساحت 35 هکتار و منطقه به صورت قرق کامل تحت حفاظت ، حمایت و مدیریت پایدار می باشد .     حدود 6000 متر آن محصور شده است

ذخیرگاه جنگلی سماقلو شازند

ذخیرگاه جنگلی سماقلو به مساحت 75 هکتار در شهرستان شازند بخش سربند و دهستان مالمیر با فاصله 45 کیلومتری از شهر شازند واقع گردیده

پارک های جنگل

01-پارک جنگلی شهید رجایی 50 هکتار

1-پارک جنگلی چپقلی به مساحت 35هکتار 

2- پارک جنگلی فدک اراک 310هکتار

3- پارک جنگلی ولایت خمین100 هکتار

4- پارک جنگلی کوه آشتیان به مساحت 4/40 هکتار

پارک های واگذارشده

5- پارک جنگلی شهید باهنر اراک212 هکتار

6- پارک جنگلی 15 خرداد دلیجان مساحت 129 هکتار

7- پارک جنگلی آشتبان مساحت پارک 17/9 هکتار

8- پارک جنگلی شهید چمران ساوه به مساحت 107 هکتار

9- پارک جنگلی بوجه خمین مساحت 65 هکتار

جنگلکاری ها واگذار شده

10-جنگلکاری غرب اراک مساحت منطقه 316 هکتار

11- حاشیه جاده تهران از میدان امام خمینی تا روستای مالک آباد به طول 10 کیلومتر و مساحت 32 هکتار

12- جنگلکاری شهر مهاجران به مساحت 35 هکتار

ذخایر جنگلی و جنگل های طبیعی

14- ذخیره گاه جنگلی بنه فرک تفرش مساحت 20 هکتار

15 ذخیره گاه جنگلی بلوط سر سختی شازند مساحت 210 هکتار

16- ذخیرگاه جنگلی سماقلو به مساحت 75 هکتار 

چاپ | ارسال به ديگران  |